عیدی چیست و مبنای قانونی آن چیست؟
با نزدیک شدن فصل پایان سال، سؤال اصلی تیم‌های منابع انسانی از «حقوق ماهانه» به «مزایای پایان سال» تغییر مسیر می‌دهد: عیدی چقدر است؟ حق مسکن چطور محاسبه میشود؟ و این دو چه فرقی با بن کارگری دارند؟
عیدی و پاداش سالانه، مزیت قانونی کارکنان مشمول قانون کار است. طبق ماده ۱۴۸ قانون کار، میزان آن را شورای عالی کار تعیین می‌کند و روال مصوب سال‌های اخیر این است که کارفرما باید معادل حداقل دو برابر حداقل دستمزد ماهانه همان سال را پیش از پایان سال به کارکنان پرداخت کند.
مبنای عیدی، آخرین دستمزد کارکن است؛ بنابراین برای کارکنانی که مزایای ارزی شغل یا گروه شغلی بالاتری دارند، عیدی از روی «آخرین دریافتی» حساب میشود نه حداقل دستمزد. [عدد قطعی عیدی ۱۴۰۵ را پیش از انتشار با آخرین مصوبه شورای عالی کار جایگزین کنید]
عیدی کارکنان جزءوقت و اثر غیبت‌ها
عیدی برای کارکنانی که بخشی از سال را کار کرده‌اند به نسبت مدت کارکرد محاسبه میشود. بر اساس آیین‌نامه اجرایی، مرخصی استحقاقی استفاده‌شده و ماموریت‌های کاری جزء کارکرد حساب می‌شوند؛ اما غیبت غیرموجه از مبنای عیدی کم می‌کند. برای کارکنان جدید یا خروجی‌های پایان سال، نسبت روزهای کارکرد به روزهای سال، مبنای محاسبه است.
حق مسکن کارکنان؛ مزیت جدا از حقوق و بن
حق مسکن مزیت مستقل دیگری است که مبنای قانونی آن ماده ۸۶ قانون کار است. مبلغ پایه آن روزانه تعیین میشود و هر سال شورای عالی کار آن را به‌روزرسانی می‌کند. برای کارکنان تمام‌وقت، پرداخت ماهانه تقریباً برابر است با:
حق مسکن ماهانه = مبلغ روزانه مصوب × ۳۰
[مبلغ روزانه مصوب ۱۴۰۵ را پیش از انتشار جایگزین کنید]. برخلاف بن کارگری که هدف خرید دارد، حق مسکن بخشی از پرداختی نقدی ماهانه است و معمولاً در فیش حقوق در ردیف مزایای ثابت می‌آید.
تفاوت عیدی، حق مسکن و بن کارگری
- عیدی: سالانه، پیش از پایان سال، حداقل دو برابر حداقل دستمزد ماهانه؛ تا سقف معافیت مزایای پایان سال از مالیات حقوق معاف است.
- حق مسکن: ماهانه و همیشگی، مبنای روزانه مصوب، جزء پرداختی نقدی ثابت فیش حقوق.
- بن کارگری: ماهانه، با هدف خرید خواربار؛ اگر غیرنقدی پرداخت شود معمولاً از مالیات حقوق معاف است و اگر نقدی باشد رفتار مالیاتی متفاوتی دارد.
برنامه‌ریزی مالی سازمان برای فصل عیدی
فصل آذر تا اسفند برای بودجه منابع انسانی سنگین‌ترین بازه سال است: عیدی یک‌جا پرداخت میشود، حق مسکن و بن هم روی همان ماه‌ها سوار هستند. سازمان‌ها معمولاً سه کار را زودتر از پاییز انجام می‌دهند: پیش‌بینی نقدینگی سه ماه پایانی، تفکیک پرداخت نقدی و غیرنقدی برای بهینه‌سازی مالیاتی، و تعیین سهم پاداش اختیاری مدیران.
بخشی از این بودجه را می‌توان به بن خرید سازمانی تبدیل کرد؛ بنی که کارکنان نزد پذیرندگان مورد تایید سازمان خرج می‌کنند و برای تیم مالی هم گزارش‌پذیر است. در پلتفرم استفینو، سازمان‌ها بن رفاهی کارکنان را صادر می‌کنند و پذیرندگان هم تسویه شفاف دارند.
سوالات پرتکرار
عیدی سال ۱۴۰۵ چند است؟
حداقل آن دو برابر حداقل دستمزد ماهانه ۱۴۰۵ است؛ عدد دقیق با مصوبه سالانه شورای عالی کار اعلام میشود.
حق مسکن برای کارکنان قراردادی هم تعلق می‌گیرد؟
هر کارکن مشمول قانون کار که قرارداد کار داشته باشد، مستقل از نوع قرارداد، مشمول حق مسکن است.
اگر کارکن وسط سال استخدام شود عیدی چطور حساب میشود؟
عیدی به نسبت روزهای کارکرد سال محاسبه میشود؛ مرخصی استحقاقی و ماموریت جزء کارکرد حساب میشود.
مطالب مرتبط: حق بن کارگری در قانون کار | مالیات بن کارگری و بن خرید سازمانی
نظرات و پرسش‌ها
در حال بارگذاری نظرات...