یکی از پرتکرارترین سؤال‌های تیم‌های منابع انسانی درباره بن کارگری این است: «این مبلغ مشمول مالیات هست یا نه؟»
پاسخ کوتاه این است: بستگی دارد بن به چه شکلی پرداخت شود.
در این مقاله تفاوت بن نقدی و بن غیرنقدی را از نگاه مالیات حقوق باز می‌کنیم و می‌گوییم هر کدام چه رفتاری در لیست حقوق پیدا می‌کنند.
چرا شکل پرداخت بن این‌قدر مهم است؟
مالیات حقوق در ایران روی «درآمد حقوق» حساب می‌شود، نه فقط روی عددی که در قرارداد نوشته شده.
هر مزایایی که به کارمند می‌رسد — نقدی یا غیرنقدی — ممکن است جزو درآمد حقوق دیده شود.
بن هم دقیقاً در همین نقطه معلق است: اگر نقدی پرداخت شود، عملاً مثل بخشی از حقوق رفتار می‌شود؛ اگر غیرنقدی یا به شکل اعتبار خرید باشد، مسیر دیگری دارد.
بن نقدی معمولاً مشمول مالیات است
وقتی مبلغ بن به‌صورت نقدی و واریز به حساب همراه حقوق پرداخت می‌شود، از دید سازمان مالیاتی ربطی به «کالا» ندارد.
این پول درآمد نقدی است و معمولاً در همان محاسبه مالیات حقوق شرکت ترکیب و مشمول می‌شود.
به همین دلیل بعضی شرکت‌ها ترجیح می‌دهند بن را نقدی ندهند؛ چون هم برای کارمند مالیات می‌سازد و هم برای کارفرما هزینه بیمه‌ای و حقوقی اضافه می‌آورد.
معافیت مزایای غیرنقدی؛ ماده ۹۱ چه می‌گوید؟
مبنای اصلی بحث، ماده ۹۱ قانون مالیات‌های مستقیم است که درآمدهای مشمول مالیات حقوق را معاف کرده است.
طبق یکی از بندهای همین ماده، مزایای غیرنقدی در حد معافیت سالانه موضوع ماده ۹۱ از مالیات حقوق معاف است.
سقف این معافیت هر سال در قانون بودجه اعلام می‌شود و تیم مالی شرکت باید عدد همان سال را ملاک بگذارد؛ چون این رقم سالانه تغییر می‌کند.
یعنی تا سقفی که قانون گفته، بن غیرنقدی مالیات نمی‌خورد؛ اما از آن سقف بالاتر برود، بحث مالیات مطرح می‌شود.
مازاد بر سقف چه نرخی دارد؟
طبق رویه جاری، مزایای غیرنقدی مازاد بر سقف معافیت با یک نرخ مقطوع مشمول مالیات می‌شود.
نکته مهم این است که این مالیات فقط روی مازاد حساب می‌شود، نه کل مبلغ بن.
پس اگر شرکت مبلغ بن را طوری تنظیم کند که در سقف معافیت بماند، عملاً بار مالیاتی روی این مزیت صفر می‌شود.
بن اعتباری در پلتفرم رفاهی چه رفتاری دارد؟
خیلی از شرکت‌ها امروز به‌جای چاپ بن کاغذی، اعتبار خرید به کارکنان می‌دهند؛ یعنی کیف پول رفاهی که فقط در فروشگاه‌های طرف قرارداد خرج می‌شود.
این مدل از نوع غیرنقدی است: پول به حساب کارمند واریز نمی‌شود، اعتبار خرید کالا و خدمات است.
مزیت عملی‌اش برای منابع انسانی این است که مزیت از مسیر مزایای غیرنقدی ادعا می‌شود و مستنداتش هم شفاف است: چه مبلغی، به چه کسی، برای چه خریدی.
البته تشخیص نهایی نوع هر پرداخت و سقف معافیت هر سال با مشاور مالیاتی و بخشنامه‌های همان سال است؛ چیزی که در این مقاله به‌جای عدد ثابت، اصل ماجرا را گفته‌ایم.
چک‌لیست عملی برای منابع انسانی
سه کار ساده حال‌خوب حسابداری حقوق است:
یک: قبل از تعیین مبلغ بن، سقف معافیت مزایای غیرنقدی همان سال را از بخشنامه‌های رسمی چک کنید.
دو: شکل پرداخت را مشخص و مستند کنید؛ نقدی با غیرنقدی فرق اساسی دارد.
سه: اگر از پلتفرم رفاهی استفاده می‌کنید، گزارش مصرف اعتبار را نگه دارید؛ در ممیزی، همین گزارش‌ها پاسخ‌گو هستند.
جمع‌بندی
بن نقدی معمولاً مثل حقوق مشمول مالیات می‌شود؛ بن غیرنقدی در حد معافیت سالانه ماده ۹۱ معاف است و مازادش نرخ مقطوع دارد.
پس سؤال درست فقط «چقدر بن بدهیم؟» نیست؛ «بن را چطور بدهیم؟» هم به همان اندازه روی هزینه شرکت اثر می‌گذارد.
اگر می‌خواهید تفاوت مدل‌های پرداخت بن را کامل‌تر ببینید، راهنمای بن خرید کارکنان و مقاله بن خرید چیست را بخوانید.
نظرات و پرسش‌ها
در حال بارگذاری نظرات...